حمیدرضا الوند، مدیرکل دفتر امور کودکان و نوجوانان سازمان بهزیستی کشور، با تشریح این تغییر رویکرد گفت: اگر پرونده فردی در کارگروه استانی بررسی و شرایطی مانند ازدواج، اشتغال، برخورداری از درآمد مناسب و آمادگی فردی و روانی برای زندگی مستقل تأیید شود، مرحله نخست ترخیص او آغاز خواهد شد و فرد به خانه آماده‌سازی منتقل می‌شود.

در این خانه‌ها، حداکثر سه تا پنج نفر از افرادی که شرایط زندگی مستقل دارند، در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند. این افراد معمولاً هم‌جنس و شاغل هستند و برخلاف مراکز شبه‌خانواده، مسئولیت امور روزمره زندگی بر عهده خودشان است.

الوند با اشاره به تفاوت این شیوه با زندگی در مراکز شبه‌خانواده توضیح داد: فرزندان بهزیستی سال‌ها زندگی گروهی را تجربه کرده‌اند؛ در حالی که زندگی مستقل نیازمند مهارت‌هایی است که صرف داشتن شغل یا درآمد به معنای برخورداری از آنها نیست. به همین دلیل، فرد باید پیش از خروج نهایی، امکان تمرین عملی این سبک زندگی را داشته باشد.

در خانه‌های آماده‌سازی، مددکار حضور دارد و بر وضعیت افراد نظارت می‌کند، اما امور مربوط به زندگی روزمره توسط خود آنها انجام می‌شود؛ از رفت‌وآمد و حضور در محل کار گرفته تا مدیریت خانه، هزینه‌ها و برنامه‌ریزی برای زندگی. در پایان این دوره نیز مددکار گزارشی از عملکرد فرد تهیه و به کارگروه استانی ارائه می‌کند.

مدت اقامت در خانه آماده‌سازی حداکثر شش ماه تعیین شده است، اما اگر مددکار تشخیص دهد فرد برای رسیدن به استقلال کامل همچنان به حمایت و تمرین بیشتری نیاز دارد، این دوره می‌تواند سه ماه دیگر تمدید شود. در نهایت، تصمیم‌گیری درباره ترخیص قطعی بر اساس عملکرد فرد در این دوره انجام خواهد شد.

به گفته الوند، این تغییر رویکرد با هدف فراهم کردن یک مرحله گذار میان زندگی حمایتی و استقلال کامل شکل گرفته است؛ چراکه خروج ناگهانی از محیط مراکز شبه‌خانواده می‌تواند فرد را با چالش‌های جدی در مدیریت زندگی، روابط اجتماعی و مسائل مالی مواجه کند.

بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی سازمان بهزیستی، سالانه حدود ۵۰۰ نفر از فرزندان این سازمان ازدواج می‌کنند یا وارد مسیر اشتغال می‌شوند و حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ نفر نیز به واسطه اشتغال در آستانه ورود به زندگی مستقل قرار دارند.

برای محل استقرار خانه‌های آماده‌سازی نیز اولویت با همان مرکزی است که فرد سال‌های گذشته در آن زندگی کرده است؛ با این حال، اگر تعداد افراد واجد شرایط در یک شهرستان یا استان برای تشکیل خانه سه تا پنج‌نفره کافی نباشد، امکان ایجاد فضای مستقل در مجاورت مرکز یا استفاده از شیوه‌های جایگزین پیش‌بینی شده است.

یکی دیگر از بخش‌های این طرح، آموزش عملی مدیریت منابع مالی است. الوند گفت در دوره شش‌ماهه حضور در خانه آماده‌سازی، کمک‌هزینه‌ای مازاد به افراد پرداخت می‌شود تا ضمن حفظ درآمد حاصل از اشتغال، نحوه مدیریت منابع مالی خود را نیز تمرین کنند.

در نهایت، پس از پایان دوره و تأیید عملکرد فرد از سوی کارگروه دوم، هزینه مراقبت پسارهسپاری یا ترخیص در اختیار او قرار می‌گیرد و فرآیند خروج از حمایت مستقیم مراکز تکمیل می‌شود. به این ترتیب، بهزیستی تلاش دارد ترخیص را از یک «خروج اداری» به یک فرآیند تدریجی برای رسیدن به استقلال واقعی تبدیل کند.